Close Menu
News MugNews Mug
  • Home
  • About Us
  • contact us
  • News
    • बड़ी खबर
    • देशी News
    • पड़ताल
      • क्राईम
    • खबर दस्त
  • Madhya Pradesh
    • Nagda
    • Ujjain
  • Uttar Pradesh
    • भैंरट
    • Bihar News
  • हिंदी लोक
    • धर्म
    • निबंध
  • आत्मनिर्भर भारत
    • देशी लोग
    • रोजगार
    • स्वदेशी
  • सेहत
Facebook X (Twitter) Instagram Pinterest YouTube Telegram
Facebook Instagram Pinterest YouTube
News Mug
  • Home
  • About Us
  • contact us
  • News
    • बड़ी खबर
    • देशी News
    • पड़ताल
      • क्राईम
    • खबर दस्त
  • Madhya Pradesh
    • Nagda
    • Ujjain
  • Uttar Pradesh
    • भैंरट
    • Bihar News
  • हिंदी लोक
    • धर्म
    • निबंध
  • आत्मनिर्भर भारत
    • देशी लोग
    • रोजगार
    • स्वदेशी
  • सेहत
News MugNews Mug
Home - Hindi - Pola Festival 2025: पोळा सण का साजरा करतात? जाणून घ्या तारीख, महत्त्व, कथा आणि पूजा विधी
Hindi KAMLESH VERMABy KAMLESH VERMA

Pola Festival 2025: पोळा सण का साजरा करतात? जाणून घ्या तारीख, महत्त्व, कथा आणि पूजा विधी

31 Views
Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Telegram
पोळा सण
पोळा सण

 Pola Festival 2025: पोळा सण का साजरा करतात? जाणून घ्या तारीख, महत्त्व, कथा आणि पूजा विधी

पोळा (Pola Festival), ज्याला बैल पोळा असेही म्हटले जाते, हा महाराष्ट्र, छत्तीसगड, मध्य प्रदेश आणि कर्नाटकच्या काही भागांमध्ये मोठ्या उत्साहाने साजरा केला जाणारा एक महत्त्वाचा आणि पारंपरिक सण आहे. भारत हा कृषिप्रधान देश आहे आणि शेतीच्या कामात बैलांचे योगदान अनमोल राहिले आहे. वर्षभर शेतात राबणाऱ्या या मुक्या मित्रांप्रति कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि त्यांच्या कष्टाचा सन्मान करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो.

या दिवशी शेतकरी आपल्या बैलांना कामातून विश्रांती देतात, त्यांना सजवतात आणि त्यांची मनोभावे पूजा करतात. हा सण म्हणजे माणूस आणि प्राणी यांच्यातील सुंदर आणि अतूट नात्याचा एक अप्रतिम सोहळा आहे.

या लेखात, आपण पोळा सण का साजरा करतात, या सणाचे महत्त्व काय आहे, यामागील पौराणिक कथा, तो साजरा करण्याची पद्धत आणि 2025 मध्ये हा सण कधी आहे, याबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

पोळा सण 2025: तारीख आणि तिथी (Pola Festival 2025 Date)

पोळा सण दरवर्षी श्रावण महिन्याच्या अमावस्येला, ज्याला पिठोरी अमावस्या असेही म्हणतात, त्या दिवशी साजरा केला जातो. हा दिवस सामान्यतः ऑगस्ट किंवा सप्टेंबर महिन्यात येतो.

  • पोळा सण 2025 ची तारीख: 29 ऑगस्ट 2025, शुक्रवार
  • तिथी: श्रावण कृष्ण अमावस्या (पिठोरी अमावस्या)

या दिवशी शेतकरी बैलांना पूर्णपणे विश्रांती देतात आणि त्यांच्याकडून कोणतेही काम करून घेतले जात नाही.


पोळा सण का साजरा करतात आणि त्याचे महत्त्व (Why Pola Festival is Celebrated and its Significance)

पोळा सण साजरा करण्यामागे अनेक ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि भावनिक कारणे आहेत.

महत्त्वाचा पैलूविवरण
कृतज्ञतेचे प्रतीकबैल हे शेतकऱ्याचे सर्वात जवळचे आणि अविभाज्य सहकारी आहेत. नांगरणीपासून ते पेरणीपर्यंतच्या सर्व कठीण कामांमध्ये ते शेतकऱ्याला मदत करतात. त्यांच्या या अथक परिश्रमाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो।
सांस्कृतिक वारसाहा सण ग्रामीण संस्कृती आणि परंपरांचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. तो पिढ्यानपिढ्या साजरा केला जात आहे, ज्यामुळे तो आपल्या सांस्कृतिक वारशाचे जतन करतो।
आर्थिक महत्त्वप्राचीन काळापासून, ज्या शेतकऱ्याकडे जास्त आणि निरोगी बैल असत, तो श्रीमंत मानला जात असे. बैलांची पूजा करणे हे समृद्धी आणि भरभराटीचे प्रतीक आहे।
माणूस-प्राणी संबंधहा सण आपल्याला शिकवतो की प्राण्यांचा आदर केला पाहिजे आणि त्यांच्याप्रती प्रेम आणि करुणा बाळगली पाहिजे।

पोळा सणाची पौराणिक कथा (The Legend Behind Pola Festival)

या सणाचे नाव ‘पोळा‘ का पडले यामागे एक मनोरंजक पौराणिक कथा आहे, जी भगवान श्रीकृष्णाच्या बाललीलांशी संबंधित आहे।

द्वापर युगात, जेव्हा भगवान विष्णूंनी कृष्णाच्या रूपात अवतार घेतला होता, तेव्हा त्यांचा मामा कंस जन्मापासूनच त्यांच्या जीवावर उठला होता। कंसाने बाळकृष्णाला मारण्यासाठी अनेक असुर पाठवले। एकदा, कंसाने पोळासुर (Polasur) नावाच्या एका शक्तिशाली असुराला गोकुळात पाठवले।

पोळा सण

पोळासुराने कृष्णाला मारण्याचा खूप प्रयत्न केला, पण बाळकृष्णाने आपल्या दैवी लीलेने त्याचा वध केला। ज्या दिवशी कृष्णाने पोळासुराचा वध केला, तो दिवस भाद्रपद महिन्याची अमावस्या होती। तेव्हापासून, या दिवसाला ‘पोळा’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले आणि हा दिवस विशेषतः मुलांसाठी आणि प्राण्यांच्या रक्षणाचा दिवस म्हणून साजरा केला जाऊ लागला।


महाराष्ट्रात पोळा सण साजरा करण्याची पद्धत (How Pola is Celebrated in Maharashtra)

महाराष्ट्रात, विशेषतः विदर्भ आणि मराठवाड्यात, पोळा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो। काही ठिकाणी हा सण दोन दिवस साजरा होतो।

मोठा पोळा (पहिला दिवस):

  • बैलांना स्नान: सणाच्या दिवशी सकाळी, शेतकरी आपल्या बैलांना नदीवर किंवा विहिरीवर नेऊन स्वच्छ आंघोळ घालतात।
  • सजावट: त्यानंतर, त्यांच्या शिंगांना रंगवले जाते, त्यांच्या पाठीवर रंगीबेरंगी झुली टाकल्या जातात, गळ्यात घुंगरांच्या आणि फुलांच्या माळा घातल्या जातात, आणि कपाळावर हळद-कुंकू लावले जाते।
  • पूजा आणि नैवेद्य: सजवलेल्या बैलांची घरी आणून पूजा केली जाते। त्यांची आरती केली जाते आणि त्यांना पुरणपोळी (Puran Poli), करंजी, आणि इतर गोड पदार्थांचा नैवेद्य खाऊ घातला जातो।
  • मिरवणूक: संध्याकाळच्या वेळी, गावातील सर्व शेतकरी आपापल्या सजवलेल्या बैलांना घेऊन एकत्र येतात आणि वाजत-गाजत त्यांची गावातून मिरवणूक काढली जाते।

तान्हा पोळा (दुसरा दिवस):

  • मोठ्या पोळ्याच्या दुसऱ्या दिवशी तान्हा पोळा किंवा छोटा पोळा साजरा केला जातो।
  • या दिवशी, लहान मुले लाकडी किंवा मातीचे बनवलेले खेळण्यातील बैल (नंदीबैल) सजवतात आणि घरोघरी फिरवतात।
  • घरातील स्त्रिया या लहान मुलांच्या बैलांची पूजा करतात आणि त्यांना पैसे किंवा गोड खाऊ देऊन त्यांचे कौतुक करतात।

छत्तीसगड आणि मध्य प्रदेशातील पोळा

छत्तीसगड आणि मध्य प्रदेशातही हा सण साजरा केला जातो, पण तिथे पद्धत थोडी वेगळी आहे।

  • येथे, खऱ्या बैलांऐवजी, मुले माती किंवा लाकडाचे बनवलेले बैल आणि घोडे घेऊन घरोघरी जातात।
  • या दिवशी ‘गेडी’ नावाचा एक पारंपरिक खेळ खेळला जातो, ज्यात मुले बांबूवर संतुलन साधून चालतात।

कसे करावे: पोळ्यासाठी बैलांची सजावट

  1. स्वच्छता: बैलांना स्वच्छ धुवा आणि त्यांचे शरीर कोरडे करा।
  2. शिंगांना रंग देणे: शिंगांना तेल लावून त्यांना आकर्षक रंगांनी रंगवा।
  3. झूल आणि आभूषणे: त्यांच्या पाठीवर नक्षीदार झूल टाका। गळ्यात घुंगरू, कवड्यांच्या माळा आणि फुलांचे हार घाला।
  4. मेहंदी आणि रंग: काही ठिकाणी बैलांच्या शरीरावर मेहंदी किंवा नैसर्गिक रंगांनी सुंदर नक्षीकाम केले जाते।

Happy Janmashtami Wishes in Hindi: 200+ शुभकामनाएं, संदेश और कोट्स (2025)

स्वतंत्रता दिवस पर भाषण 2025 (सभी के लिए): छात्रों, शिक्षकों और मुख्य अतिथि के लिए संपूर्ण गाइड

अनेकदा विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

प्रश्न 1: पोळा सण कोणत्या महिन्यात येतो?
उत्तर: पोळा सण श्रावण किंवा भाद्रपद महिन्याच्या अमावस्येला येतो, जो सामान्यतः इंग्रजी कॅलेंडरनुसार ऑगस्ट किंवा सप्टेंबर महिन्यात असतो।

प्रश्न 2: पिठोरी अमावस्या म्हणजे काय?
उत्तर: श्रावण महिन्याच्या अमावस्येला पिठोरी अमावस्या म्हणतात। याच दिवशी पोळा सण साजरा केला जातो।

प्रश्न 3: तान्हा पोळा म्हणजे काय?
उत्तर: तान्हा पोळा हा पोळ्याच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो, ज्यात लहान मुले खेळण्यातील बैलांची पूजा करून हा सण साजरा करतात।

प्रश्न 4: पोळा सणाला कोणता खास पदार्थ बनवला जातो?
उत्तर: या दिवशी बैलांना आणि घरात पुरणपोळीचा नैवेद्य बनवण्याची परंपरा आहे। याशिवाय, करंजी, कुणबी आणि इतर पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पदार्थही बनवले जातात।


निष्कर्ष

पोळा महोत्सव हा केवळ एक सण नाही, तर तो कृतज्ञता, प्रेम आणि निसर्गाप्रती आदराची भावना व्यक्त करणारा एक सुंदर सोहळा आहे। हा सण आपल्याला आठवण करून देतो की आपल्या जीवनात आणि प्रगतीमध्ये या मुक्या प्राण्यांचे योगदान किती मोठे आहे। आधुनिक काळात, जिथे शेतीचे यांत्रिकीकरण होत आहे, तिथे पोळा सारखे सण या प्राण्यांचे महत्त्व आणि आपल्या सांस्कृतिक मुळांना जपण्याचे काम करतात।

हा सण प्रत्येक माणसाला प्राण्यांचा सन्मान करायला शिकवतो आणि शेतकरी बंधूंच्या मेहनतीला सलाम करतो।

तुम्हा सर्वांना बैल पोळ्याच्या हार्दिक शुभेच्छा!


संदर्भ आणि प्रेरणा स्रोत (References & Sources of Inspiration)

Puranic stories and local folklore related to Krishna and Polasur.

Maharashtra Tourism Official Website. (Cultural festivals of Maharashtra).

Festivals of India, compiled by the Ministry of Culture, Government of India.

NewsMug Logo
असली कहानियों का सबसे बड़ा मंच
Education • Desi News • Viral Stories
VISIT NOW 🚀
JOIN THE FAMILY
Stay updated with NewsMug
🌐
Main Portal
Visit Website
➔
💬
WhatsApp Group
Fastest Updates
➔
✈️
Telegram Channel
PDFs & Notes
➔
📰
Google News
Follow Us
➔
Pola Festival तान्हा पोळा पिठोरी अमावस्या पोळा सण पोळा सण का साजरा करतात पोळा सण माहिती बैल पोळा मोठा पोळा शेतकऱ्यांचा सण
Follow on Google News Follow on Flipboard
Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Telegram
Previous ArticleGanesh Chaturthi 2025 Kab Hai: जानें सही तारीख, पूजा मुहूर्त, स्थापना विधि और विसर्जन की पूरी जानकारी
Next Article  Pola Festival 2025: जानें क्यों मनाया जाता है पोला त्यौहार, इसका महत्व, कहानी और पूजा विधि
KAMLESH VERMA
  • Website
  • Facebook
  • X (Twitter)
  • Instagram
  • LinkedIn

दैनिक भास्कर और पत्रिका जैसे राष्ट्रीय अखबार में बतौर रिपोर्टर सात वर्ष का अनुभव रखने वाले कमलेश वर्मा बिहार से ताल्लुक रखते हैं. बातें करने और लिखने के शौक़ीन कमलेश ने विक्रम विश्वविद्यालय उज्जैन से अपना ग्रेजुएशन और दिल्ली विश्वविद्यालय से मास्टर्स किया है. कमलेश वर्तमान में साऊदी अरब से लौटे हैं। खाड़ी देश से संबंधित मदद के लिए इनसे संपर्क किया जा सकता हैं।

Related Posts

Dev Uthani Ekadashi 2026
त्योहारों और परंपराओं 3 Views

Dev Uthani Ekadashi 2026: 20 या 21 नवंबर? जानें सही तारीख, तुलसी विवाह मुहूर्त व पूजा विधि

ladli behna yojana 2026
त्योहारों और परंपराओं 5 Views

Ladli Behna Yojana 2026: ₹1500 की किस्त जारी, ऐसे चेक करें पेमेंट स्टेटस व नई लिस्ट

chhath puja 2026 kab hai
त्योहारों और परंपराओं Updated:09/11/20266 Views

Chhath Puja 2026 Kab Hai: 13 से 16 नवंबर नहाय खाय, खरना, अर्घ्य मुहूर्त व सामग्री

bhai dooj 2026 kab hai
त्योहारों और परंपराओं 7 Views

Bhai Dooj 2026 Kab Hai: 11 नवंबर तिलक का सबसे शुभ मुहूर्त, यम द्वितीया पूजा विधि व पौराणिक कथा

gold price today
Finance 5 Views

Gold Price Today: धनतेरस से पहले सोने-चांदी के दामों में भारी गिरावट, देखें 22K व 24K का ताज़ा भाव व शहरवार लिस्ट

महालक्ष्मी कैलेंडर 2026
धार्मिक विषय 3 Views

महालक्ष्मी कैलेंडर 2026: जनवरी से दिसंबर व्रत, त्योहार, पंचांग, शुभ मुहूर्त व PDF डाउनलोड

Leave A Reply Cancel Reply

You must be logged in to post a comment.

Cyclone Akvan 2026

Cyclone Akvan 2026: 145 किमी/घंटा रफ्तार से आ रहा तूफान ‘अकवान’, 20 नवंबर को लैंडफॉल अलर्ट

16/11/2026
8th Pay Commission 2026

8th Pay Commission 2026: सैलरी ₹18,000 से ₹69,000 तक? जानें फिटमेंट फैक्टर व एरियर गणित

13/11/2026
Stand Up India Scheme 2026

Stand Up India Scheme 2026: मोदी कैबिनेट का बड़ा फैसला, 2031 तक बढ़ी योजना – पाएं ₹1 करोड़ लोन

13/11/2026
Dev Uthani Ekadashi 2026

Dev Uthani Ekadashi 2026: 20 या 21 नवंबर? जानें सही तारीख, तुलसी विवाह मुहूर्त व पूजा विधि

13/11/2026
Driving Licence Online Apply 2026

Driving Licence Online Apply 2026: बिना RTO जाए घर बैठे ऐसे बनवाएं लर्निंग व पक्का DL

11/11/2026
Starlink India 2026

Starlink India 2026: सैटेलाइट इंटरनेट भारत में लॉन्च, जानें स्पीड, कीमत व बुकिंग प्रोसेस

11/11/2026
Free Silai Machine Yojana 2026

Free Silai Machine Yojana 2026: महिलाओं को मिलेंगे ₹15,000, ऐसे करें ऑनलाइन आवेदन

11/11/2026
PM Vishwakarma Yojana 2026

PM Vishwakarma Yojana 2026: ₹15,000 टूलकिट व ₹3 लाख का लोन, ऐसे करें ऑनलाइन आवेदन

11/11/2026
PM Awas Yojana 2026

PM Awas Yojana 2026: ग्रामीण व शहरी नई लिस्ट जारी, ऐसे चेक करें अपना नाम व ₹1.20 लाख सब्सिडी

11/11/2026
Kisan Credit Card 2026

Kisan Credit Card 2026: ₹3 लाख का कृषि लोन मात्र 4% ब्याज पर, ऐसे करें ऑनलाइन आवेदन

11/11/2026
PM Mudra Loan 2026

PM Mudra Loan 2026: बिना गारंटी ₹20 लाख का लोन, जानें नए नियम, ब्याज दर व ऑनलाइन आवेदन

11/11/2026
Sukanya Samriddhi Yojana 2026

Sukanya Samriddhi Yojana 2026: 8.2% नई ब्याज दर, जानें ₹250 से ₹70 लाख फंड बनाने का गणित

11/11/2026
Must Read
सपने में बाढ़ देखना

सपने में बाढ़ देखना क्या संकेत देता है? जानें शुभ या अशुभ अर्थ

23/07/2026
गोब्लिन शार्क क्यों कहलाती है Living Fossil

गोब्लिन शार्क क्यों कहलाती है Living Fossil? जानें रहस्य

22/07/2026
PM Kisan 19th Installment Release Date 2026

PM Kisan 19th Installment Release Date 2026: (जारी हुई) 19वीं किस्त की तारीख और बेनिफिशियरी लिस्ट यहाँ देखें

22/07/2026
MP Kisan Kalyan Yojana 2026 List

 MP Kisan Kalyan Yojana 2026 List: बड़ी सौगात! CM मोहन यादव ने ट्रांसफर किए ₹3308 करोड़, यहाँ देखें स्टेटस

05/08/2026
देवशयनी एकादशी 2026

देवशयनी एकादशी 2026: (25 जुलाई) शुभ मुहूर्त, पूजा विधि, व्रत कथा और चातुर्मास के 101 नियम

23/07/2026
सपने में मछली खाना

सपने में मछली खाना (Sapne me Machli Khana) – शुभ-अशुभ संकेत और धार्मिक व्याख्या

22/07/2026
India Post GDS 3rd Merit List 2026

India Post GDS 3rd Merit List 2026: (जारी हुई) ग्रामीण डाक सेवक तीसरी मेरिट लिस्ट, यहाँ से PDF डाउनलोड करें

14/05/2026
राष्ट्रीय ध्वज अंगीकरण दिवस 2026

राष्ट्रीय ध्वज अंगीकरण दिवस 2026: (ऐतिहासिक गौरव) तिरंगे का इतिहास, अर्थ और फ्लैग कोड के नए नियम

22/07/2026
Facebook Pinterest Telegram YouTube WhatsApp
  • Home
  • About Us
  • contact us
  • Privacy Policy
  • Terms & Conditions
© 2026 NewsMug. Designed by NewsMug.

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.